Dakshinamurthy Stotram – దక్షిణామూర్తి
స్తోత్రం
దక్షిణామూర్తి
దక్షిణామూర్తి చాలా
ప్రశాంతమైన స్వరూపులు. దక్షిణామూర్తి అనగా దక్షిణానికి సంబంధించిన దేవుడు అంటే
శివుడు. ఈ దక్షిణం అనేది నరక లోకానికి వెళ్లే దిక్కు అని చెబుతారు. ఉత్తరం అనేది
స్వర్గానికి వెళ్లే దిక్కు అని చెబుతారు. అందువలన చనిపోయిన తరువాత నరకానికి వెళ్లి
ఆ నరక బాధ తప్పాలంటే ఈ దక్షిణామూర్తి
స్తోత్రం పారాయణం చేయాలంటారు. అయితే దక్షిణామూర్తిలో ఉండే దక్షిణము అనగా
దాక్షిణ్యం (సమర్ధత ) కురిపించే స్వామీ అనే అర్ధం కూడా వస్తుంది.
శాంతిపాఠః
ఓం యో బ్రహ్మాణం విదధాతి
పూర్వం
యో వై వేదాంశ్చ ప్రహిణోతి
తస్మై |
తంహదేవమాత్మ
బుద్ధిప్రకాశం
ముముక్షుర్వై శరణమహం
ప్రపద్యే ||
ధ్యానం-
మౌనవ్యాఖా ప్రకటిత
పరబ్రహ్మతత్త్వం యువానం
వర్షిష్ఠాన్తే
వసదృషిగణైరావృతం బ్రహ్మనిష్ఠైః |
ఆచార్యేన్ద్రం కరకలిత
చిన్ముద్రమానందమూర్తిం
స్వాత్మారామం ముదితవదనం
దక్షిణామూర్తిమీడే || 1 ||
వటవిటపిసమీపే భూమిభాగే
నిషణ్ణం
సకలమునిజనానాం
జ్ఞానదాతారమారాత్ |
త్రిభువనగురుమీశం
దక్షిణామూర్తిదేవం
జననమరణదుఃఖచ్ఛేదదక్షం
నమామి || 2 ||
చిత్రం వటతరోర్మూలే
వృద్ధాః శిష్యా గురుర్యువా |
గురోస్తు మౌనం వ్యాఖ్యానం
శిష్యాస్తుచ్ఛిన్నసంశయాః || 3 ||
నిధయే సర్వవిద్యానాం
భిషజే భవరోగిణామ్ |
గురవే సర్వలోకానాం
దక్షిణామూర్తయే నమః || 4 ||
ఓం నమః ప్రణవార్థాయ
శుద్ధజ్ఞానైకమూర్తయే |
నిర్మలాయ ప్రశాంతాయ
దక్షిణామూర్తయే నమః || 5 ||
చిద్ఘనాయ మహేశాయ
వటమూలనివాసినే |
సచ్చిదానందరూపాయ
దక్షిణామూర్తయే నమః || 6 ||
ఈశ్వరో గురురాత్మేతి
మూర్తిభేదవిభాగినే |
వ్యోమవద్వ్యాప్తదేహాయ
దక్షిణామూర్తయే నమః || 7 ||
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః
స్తోత్రం-
విశ్వందర్పణ దృశ్యమాన
నగరీ తుల్యం నిజాంతర్గతం
పశ్యన్నాత్మని మాయయా
బహిరివోద్భూతం యథానిద్రయా |
యస్సాక్షాత్కురుతే
ప్రభోధసమయే స్వాత్మానమే వాద్వయం
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ
ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 1 ||
బీజస్యాంతతి వాంకురో
జగదితం ప్రాఙ్నర్వికల్పం పునః
మాయాకల్పిత దేశకాలకలనా
వైచిత్ర్యచిత్రీకృతమ్ |
మాయావీవ విజృంభయత్యపి
మహాయోగీవ యః స్వేచ్ఛయా
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ
ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 2 ||
యస్యైవ స్ఫురణం
సదాత్మకమసత్కల్పార్థకం భాసతే
సాక్షాత్తత్వమసీతి
వేదవచసా యో బోధయత్యాశ్రితాన్ |
యస్సాక్షాత్కరణాద్భవేన్న
పురనావృత్తిర్భవాంభోనిధౌ
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ
ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 3 ||
నానాచ్ఛిద్ర ఘటోదర స్థిత
మహాదీప ప్రభాభాస్వరం
ఙ్ఞానం యస్య తు
చక్షురాదికరణ ద్వారా బహిః స్పందతే |
జానామీతి తమేవ
భాంతమనుభాత్యేతత్సమస్తం జగత్
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే
నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 4 ||
దేహం
ప్రాణమపీంద్రియాణ్యపి చలాం బుద్ధిం చ శూన్యం విదుః
స్త్రీ బాలాంధ
జడోపమాస్త్వహమితి భ్రాంతాభృశం వాదినః |
మాయాశక్తి విలాసకల్పిత
మహావ్యామోహ సంహారిణే
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే
నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 5 ||
రాహుగ్రస్త దివాకరేందు
సదృశో మాయా సమాచ్ఛాదనాత్
సన్మాత్రః కరణోప సంహరణతో
యోஉభూత్సుషుప్తః పుమాన్ |
ప్రాగస్వాప్సమితి
ప్రభోదసమయే యః ప్రత్యభిఙ్ఞాయతే
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే
నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 6 ||
బాల్యాదిష్వపి
జాగ్రదాదిషు తథా సర్వాస్వవస్థాస్వపి
వ్యావృత్తా స్వను వర్తమాన
మహమిత్యంతః స్ఫురంతం సదా |
స్వాత్మానం ప్రకటీకరోతి
భజతాం యో ముద్రయా భద్రయా
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే
నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 7 ||
విశ్వం పశ్యతి
కార్యకారణతయా స్వస్వామిసంబంధతః
శిష్యచార్యతయా తథైవ పితృ
పుత్రాద్యాత్మనా భేదతః |
స్వప్నే జాగ్రతి వా య ఏష
పురుషో మాయా పరిభ్రామితః
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే
నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 8 ||
భూరంభాంస్యనలోఽనిలోంబ మహర్నాథో హిమాంశుః పుమాన్
ఇత్యాభాతి చరాచరాత్మకమిదం
యస్యైవ మూర్త్యష్టకమ్ |
నాన్యత్కించన విద్యతే
విమృశతాం యస్మాత్పరస్మాద్విభో
తస్మై గురుమూర్తయే నమ ఇదం
శ్రీ దక్షిణామూర్తయే || 9 ||
సర్వాత్మత్వమితి
స్ఫుటీకృతమిదం యస్మాదముష్మిన్ స్తవే
తేనాస్వ శ్రవణాత్తదర్థ
మననాద్ధ్యానాచ్చ సంకీర్తనాత్ |
సర్వాత్మత్వమహావిభూతి
సహితం స్యాదీశ్వరత్వం స్వతః
సిద్ధ్యేత్తత్పునరష్టధా
పరిణతం చైశ్వర్య మవ్యాహతమ్ || 10 ||
|| ఇతి
శ్రీ ఆదిశంకరాచార్య విరచితం దక్షిణాముర్తి స్తోత్రం సమాప్తం ||