ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాల గురించి
తెలుసుకుందాం
దేశంలోని శైవ
క్షేత్రాల్లో ముఖ్యమైనవి ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల ఆలయాలు. ఈ ఆలయాలన్నీ స్వయంభువు
ఆలయాలని చారిత్రక ఆధారాలు కూడా ఉన్నాయి.
శివుడు లయకారుడు.
సాధారణంగా శైవులు శివుని లింగరూపంలోనే ఆరాధిస్తుంటారు. ప్రతి లింగంలో కూడా శివుని
జ్యోతి స్వరూపం వెలుగుతుంటుందని శైవుల నమ్మకం.
అంతేకాదు వీటిని దేవతలే నిర్మించారని హిందువులు బలంగా విశ్వసిస్తారు.
ఎక్కడెక్కడ ఈ జ్యోతిర్లింగాలు ఉన్నాయో తెలుసుకుందాం.
జ్యోతిర్లింగం అంటే ఏమిటి? ఎలా పుట్టింది?
శివ పురాణం ప్రకారం
పరమశివుడు ఆరుద్రా నక్షత్రంలో అర్ధరాత్రి సమయంలో అవతరించాడని తెలుస్తోంది.
జ్యోతిర్లింగమంటే శివుడు కొలువై ఉన్న దివ్యక్షేత్రం. జ్యోతిర్లింగాలు మొత్తం 64 ఉన్నప్పటికి వాటిలో ప్రముఖ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు 12 మాత్రమే ఖ్యాతికెక్కాయి. హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం ఆకాశం
నుంచి ఈ జ్యోతిర్లింగాలు దర్శిస్తే అగ్ని స్తంభాలు వలే కనిపిస్తాయని విశ్వాసం.
శివుని లింగాకారం శివుని పవిత్ర ఉనికిని సూచిస్తుంది.
జ్యోతిర్లింగ స్తోత్రం-
సౌరాష్ట్రే సోమనాధంచ
శ్రీశైలే మల్లికార్జునం |
ఉజ్జయిన్యాం మహాకాలం
ఓంకారేత్వమామలేశ్వరం || 1 ||
పర్ల్యాం వైద్యనాధంచ
ఢాకిన్యాం భీమ శంకరం |
సేతుబంధేతు రామేశం నాగేశం
దారుకావనే || 2 ||
వారణాశ్యాంతు విశ్వేశం
త్రయంబకం గౌతమీతటే |
హిమాలయేతు కేదారం
ఘృష్ణేశంతు విశాలకే || 3 ||
ఏతాని జ్యోతిర్లింగాని
సాయం ప్రాతః పఠేన్నరః |
సప్త జన్మ కృతం పాపం
స్మరణేన వినశ్యతి || 4 ||
ప్రతిరోజూ మూడు సార్లు ఈ
స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే ఏడు జన్మల పాపాలు నశిస్తాయని శివ మహాపురాణం చెబుతోంది. కేవలం
శ్లోకాన్ని పఠిస్తేనే ఇంత పుణ్యం ఉంటే ఇక ప్రత్యక్షంగా ఈ జ్యోతిర్లింగాలు
దర్శిస్తే మరెంత పుణ్యం ఉంటుంది కదా! పరమ పవిత్రమైన కార్తిక మాసంలో ద్వాదశ
జ్యోతిర్లింగాలు గురించి తెలుసుకున్నా కూడా దర్శించిన పుణ్యం లభిస్తుంది. ఈ ద్వాదశ
జ్యోతిర్లింగాలు ఎక్కడెక్కడ ఉన్నాయి? ఏ
పేర్లతో ఉన్నాయో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
1. శ్రీ
సోమనాథ్ జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం - గుజరాత్
గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని
ప్రభాస్ పఠాన్ గ్రామం వద్ద సోమనాథ్ క్షేత్రం ఉంది.
2. శ్రీ
మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం - ఆంధ్రప్రదేశ్
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కర్నూలు జిల్లాలో
కృష్ణా నది ఒడ్డున శ్రీ శైల పర్వతం మీద శ్రీ మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగ
దివ్యక్షేత్రం ఉంది.
3. శ్రీ
మహాకాళేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం - మధ్యప్రదేశ్
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని
ఉజ్జయినీలో దట్టమైన మహాకాల్ అడవిలో క్షిప్రా నది ఒడ్డున శ్రీ మహాకాళేశ్వర
జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం వెలసి ఉంది.
4. శ్రీ
ఓంకారేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం - మధ్యప్రదేశ్
అత్యంత ప్రముఖమైన
జ్యోతిర్లింగాల్లో నాలుగో జ్యోతిర్లింగం అయిన శ్రీ ఓంకారేశ్వర జ్యోతిర్లింగ
దివ్యక్షేత్రం మధ్యప్రదేశ్లోని నర్మదా నదిలో శివపురి అనే ద్వీపంలో వెలసి ఉంది.
5. శ్రీ
వైద్యనాథ లేదా శ్రీ బైద్యానాథ్ జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం - ఝార్ఖండ్
వైద్యనాధ జ్యోతిర్లింగం
ఝార్ఖండ్లోని శాంటల్ పరగణాల్లో దెగఢ్ ప్రాంతంలో వద్ద వెలసి ఉంది.
6. శ్రీ
భీమశంకర జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం, పూణే -
మహారాష్ట్ర
శ్రీ భీమశంకర
జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం సహ్యాద్రి పర్వత సానువులపై భీమ నది ఒడ్డున వెలసి ఉంది.
7. శ్రీ
రామేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం, రామేశ్వరం
- తమిళనాడు
జ్యోతిర్లింగమైన శ్రీ
రామేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం తమిళనాడులోని రామ సేతు తీరంలో రామేశ్వరం
ద్వీపంలో వెలసి ఉంది.
8. శ్రీ
నాగేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం, బైట్
ద్వారక - గుజరాత్
శ్రీ నాగేశ్వర
జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం గోమతి ద్వారకా, గుజరాత్లోని సౌరాష్ట్ర తీరంలోని
బైట్ ద్వారకా ద్వీపం మధ్య మార్గంలో ఉంది. ఈ క్షేత్రాన్ని శ్రీ నగనాథ జ్యోతిర్లింగ
దివ్య క్షేత్రం అని కూడా అంటారు.
9. శ్రీ
కాశీ విశ్వనాధ్ జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం, వారణాసి
- ఉత్తర్ప్రదేశ్
శ్రీ కాశీ విశ్వనాధ్
జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం పవిత్ర గంగానది తీరంలో వారణాసి పట్టణంలో వెలసి ఉంది.
10. శ్రీ
త్రయంబకేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం, నాసిక్
- మహారాష్ట్ర
శ్రీ త్రయంబకేశ్వర్
జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ నుంచి 30 కి.మీ.ల దూరంలో గోదావరి నది పుట్టిన త్రయంబకం అనే
ప్రదేశంలో వెలసి ఉంది.
11. శ్రీ
కేదార్నాథ్ జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం, కేదార్నాథ్ - ఉత్తరాఖండ్
జ్యోతిర్లింగమైన శ్రీ
కేదార్నాథ్ జ్యోతిర్లింగ దివ్యక్షేత్రం హిమాలయ సానువుల్లో అత్యంత ఎత్తైన
ప్రదేశంలో కేదారేశ్వరంలో వెలసి ఉంది.
12. శ్రీ
ఘృష్ణేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్య క్షేత్రం, ఔరంగాబాద్
- మహారాష్ట్ర
జ్యోతిర్లింగమైన శ్రీ
ఘృష్ణేశ్వర జ్యోతిర్లింగ దివ్య క్షేత్రం మహారాష్ట్రలోని ఔరంగాబాద్ సమీపంలోని
దౌలాతబాద్ నుంచి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న
వేరుల్ అనే గ్రామంలో వెలసి ఉంది.
ఓం నమః శివాయ!